Người ta định làm gì với Libya?

 


Felix

Tình hình chiến tranh tại Libya là đề tài nóng sốt nhất mỗi ngày trên trang nhất các nhật báo, trong chương trình truyền hình trên toàn thế giới (ngoại trừ Trung Quốc, dĩ nhiên)…Và càng ngày càng có nhiều tiếng nói của các chính trị gia đòi hỏi một sự can thiệp nào đó vào Libya.

Từ khi người dân Libya theo gương người hàng xóm Tunisia và Ai Cập vùng lên đòi Đại tá Moanmar Ghadafi ra đi thì hầu như các chính quyền của các nước Tây phương đều cho rằng ông Ghadafi sẽ lại rơi vào tình cảnh của hai người đồng nhiệm Mubarak và Ben Ali. Họ tới tấp tiên đoán ngày nào thì việc đó xảy ra và rồi họ sẽ làm gì tiếp theo. Kế hoạch của các nước Tây phương đã xem ông Ghadafi như chết rồi và chính sách với Lybia chắc là không có tên ông. Nhưng họ đã lầm, một cái lầm khổng lồ, ông Ghadafi không những không chết mà còn khỏe như vâm.

Tính hình chiến sự gần đây cho thấy quân lực của Ghadafi đang chiếm thế thượng phong – điều này là tất yếu vì quân nổi dậy chỉ là những đội quân ô hợp, trang bị vũ khí sơ sài từ những kho vũ khí cướp được vả từ các người lĩnh đào ngũ trong quân đội Ghadafi, vốn dĩ rất nghèo nàn. Nếu không có phép lạ nào xảy ra, thời gian quân nổi dậy phải “ra đi” (chứ không phải ông Ghadafi) là chuyện không ai còn nghi ngờ gì nữa! Có thể vì đoán hớ, đã lỡ tuyên bố huyên thuyên nên giờ này các nhà lãnh đạo Tây phương cảm thấy “mất mặt” nên họ muốn làm một cái gì đó để chứng minh là họ không đoán lầm!

Mutassim Gadhafi, con trai Tổng thống Moammar Gadhafi, và bà Hillary Clinton tại Washington DC năm 2009.
Nguồn: bollyn.com


Tung quân vào Libya là một chuyện quá mạo hiểm nên người ta chỉ nghĩ đến biện pháp chữa cháy là lập một vùng cấm bay – no-fly zone- với lập luận là ngăn chặn Ghadafi sử dụng ưu thế không quân để tấn công quân nổi dậy. Điều này nếu xảy ra thì cũng lại người Mỹ gánh phần lớn nhất (để bị ghét nhất, thế mới biết mấy ông bạn vàng Tây phương thật là quý hóa!). Nhưng nếu người Mỹ muốn can thiệp bằng cái gọi là “no-fly zone” thì trước nhất họ phải trả lời được những câu hỏi sau đây:

1. Thế giới sẽ tốt hơn nếu không có Ghadafi! Người Mỹ bảo như vậy….Nhưng có thật vậy không? Mà giả như nếu điều đó là thật thì nó ảnh hưởng như thế nào đến quyền lợi quốc gia của Mỹ? Nếu có ảnh hưởng đến quyền lợi quốc gia Mỹ thì từ bao giờ? Một tháng trước đây không ai nhìn thấy điều đó cả, tại sao?

2. Có bao nhiêu cuộc tấn công quân sự của lực lượng Ghadafi là từ chiến đấu cơ? Và ngay cả như không có chiến đấu cơ thì có chắc điều đó sẽ xoay chiều cuộc chiến có lợi cho quân nổi đậy? Bài học gần nhất là sự thảm sát người Hồi giáo Bosnia do quân Serbia tiến hành tại Sebrenica, người Tây phương đã quên rằng cuộc thảm sát ấy được thực hiện dưới một bầu trời bị “cấm bay”!

3. Thượng nghị sĩ John Kerry nói :”Điều cuối cùng mà chúng ta muốn nghĩ đến là một cuộc can thiệp quân sự dưới bất cứ hình thức nào. Nhưng tôi không nghĩ thiếp lập no-fly zone là một sự can thiệp như vậy!”. Thật là khó hiểu! Làm thế nào áp đặt một no-fly zone -một điều chỉ có thể thực hiện bằng các phương tiên quân sự- lại không phải là một cuộc can thiệp quân sự?

4. Lực lượng Không quân Mỹ thừa sức dán chặt các chiến đấu cơ của Ghadafi đưới đất bằng cách tiêu diệt các phi đạo tại 13 căn cứ không quân Libya. Nhưng để làm điều tương tự với các trực thăng chiến đấu thì lại đòi hỏi một sự tuần tra bằng không lực thường xuyên mà muốn làm như vậy thì phải hủy diệt hệ thống radar và phòng không của Libya. Một sự hủy diệt như vậy gần như chắc chắn sẽ gây tổn thất phụ (collateral damage) là sinh mạng thường dân. Chỉ mới đây thôi, hình ảnh 9 chú bé Afghanistan chết thảm dưới hòa lực đồng minh, vì lầm lẫn khi các chú đi mót củi, đã gây hậu quả ra sao. Liệu người Mỹ đã chuẩn bị các câu trả lời cho những tấm hình trên TV toàn thế giới như vậy chưa?

5. Theo tuần báo The Economist, Ghadafi hiện sở hữu một số lượng lớn các hỏa tiễn địa – không của Nga, một số các chuyên gia còn cho rằng Libya cũng có trang bị hỏa tiễn SAM đủ để đe dọa các chiến đấu cơ Mỹ và đồng minh. Nói dại, lỡ phi cơ bị bắn rơi và pilot bị bắt, người Mỹ đã chuẩn bị cho tình huống này chưa?

“No fly zone? Cái đó khó lắm đó ông Obama à!”
Nguồn: Richard Johnson/National Post


6. Còn giả sử chúng ta định cung cấp vũ khí cho quân nổi dậy thì chúng ta sẽ đem vũ khí tới đó bằng cách nào?

7. Nếu chúng ta quyết định cộng tác với các nhà lãnh đạo quân nổi dậy, vậy thì họ là ai?

8. Trong cuộc chiến Nam Tư trước đây, để tránh tổn thất sinh mạng của quân Mỹ và NATO, người ta đã thi hành một sự can thiệp nhân đạo bằng cách tiến hành một chiến dịch không kích Serbia ở Kosovo trong 79 ngày đêm từ cao độ 15,000 feet. Đó chứng tỏ là một chiến dịch nhân đạo rất đáng để giết chứ không đáng để chết. Liệu các nước Tây phương có định làm lại một chiến dịch tương tự như thế tại Libya? Nếu có thì một chiến dịch nhân đạo như thế liệu có thật là “nhân đạo” không?

9. Nếu ý định thành lập no-fly zone để triệt tiêu các chiến đấu cơ Libya là một chiến dịch nhân đạo cho quân nổi dậy thì tại sao chúng ta không bảo vệ họ khỏi các cuộc tấn công trên mặt đất. Chẳng lẽ chết vì phi cơ thì vô nhân đạo còn chết vì xe tank lại nhân đạo hay sao?

10. Tại Tunisia và Ai Cập, các nhà lãnh đạo bị lật đổ bằng những người biểu tinh. Còn tại Libya thì người ta định lật đổ chính quyền không phải bằng biểu tình mà bằng chiến tranh. Kẹt nổi đây không phải là chiến tranh xâm lược mà người ta dễ dàng ứng phó với nó theo các chuẩn mực công pháp quốc tế có sẳn, đây là một cuộc nội chiến. Làm thế nào can thiệp vào một cuộc nội chiến ở một quốc gia khác lại mang đến lợi ích cho người Mỹ?

11. Trước khi can thiệp chúng ta có sẽ xin phép sự đồng ý của Liên Hiệp Quốc không? Nếu có vậy khi bị từ chối chúng ta có vẫn sẽ tiến hành can thiệp không? Nếu có thì xin phép làm quái gì? Và khi chúng ta can thiệp bất chấp LHQ thì liệu điều đó có đặt chính sách ngoại giao của người Mỹ trở thành con tin cho sự thù địch với nước Mỹ?

12. Ngoại trưởng Clinton có nói bà sợ Libya đang trở thành một quốc gia trên đà sụp đổ, theo kiểu một Somalia ở Trung Đông.

13. Người dân Ai Cập đã xem và học theo cách thành công của người dân Tunisia. Nhưng chính quyền Libya thì lại xem và học từ sự thất bại của chính quyền Tunisia và Ai Cập. Do đó họ đã quyết định sẽ chiến đấu đến cùng! Nếu người Mỹ cuối cùng phải can thiệp quân sự để lật đổ chính quyền Libya cho đúng với sự “tiên tri” của mình thì liệu điều đó có khuyến khích người dân ở những quốc gia khác gây bạo loạn để mong chờ sự can thiệp của người Mỹ?

Và cuối cùng, liệu có thật sự khôn ngoan khi can thiệp cùng một lúc vào 3 quốc gia Hồi giáo?

@DCVOnline

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s