Án tử hình lùi bước trên thế giới, ngoại trừ tại Trung Quốc

Án tử hình lùi bước trên thế giới, ngoại trừ tại Trung Quốc
©Amnesty International
Trọng Nghĩa

Theo Amnesty International, trong năm 2010, đã có ‘’hàng ngàn’’ tử tù bị hành quyết tại Trung Quốc, nghịch chiều với xu hướng chung là án tử hình đang lùi bước trên toàn thế giới. Trong bản báo cáo thường niên công bố hôm nay, 28/03/2011, tổ chức Ân xá Quốc tế đã ước tính như trên và ghi nhận rằng Trung Quốc xử tử phạm nhân nhiều hơn gấp bội so với cả thế giới cộng lại.

Theo thống kê của Ân xá Quốc tế, tổ chức bảo vệ nhân quyền đi đầu thế giới trong lãnh vực chống án tử hình, trong năm 2010, đã có ít nhất là 527 vụ hành quyết trên toàn cầu, giảm nhiều so với 714 trường hợp vào năm 2009. Tuy nhiên thống kê này không tính đến một số nước đã có thi hành án nhưng không công bố số liệu chính thức. Đó là trường hợp của Việt Nam, Singapore, và nhất là Trung Quốc.

Trường hợp Trung Quốc đã được Ân xá Quốc tế nêu bật khi tổ chức này cho rằng số vụ hành quyết tại Trung Quốc hoàn toàn có thể lên đến hàng ngàn. Sở dĩ tổ chức này không thể xác định chính xác số liệu các vụ xử tử tại Trung Quốc, đó là vì Bắc Kinh vẫn liệt con số này vào diện bí mật quốc gia.

Vấn đề đáng quan ngại, theo Ân xá Quốc tế, đó là các bản án tử hình tại Trung Quốc lại được dành cho một loạt tội trạng, trong đó có cả những hành động ‘’bất bạo động’’, trong lúc ‘’thủ tục tố tụng chưa đáp ứng các tiêu chuẩn công minh của quốc tế’’.

Ân xá Quốc tế ghi nhận bước tiến của Trung Quốc trong việc giảm bớt các vụ hành quyết, nhất là quyết định để tòa án tối cao duyệt xét lại tất cả các bản án tử hình được tuyên từ năm 2007 đến nay. Cử chỉ này đã cho phép hủy án tử hình đối với 10% các trường hợp được cứu xét lại.

Có điều là trước tình trạng thiếu minh bạch tại Trung Quốc, Ân xá Quốc tế đã thách thức Bắc Kinh là hãy công bố số liệu thường niên về các vụ hành quyết tử tù, để chứng thực cho những lập luận luôn được đưa ra là việc thi hành án tử hình trên đà giảm sút tại Trung Quốc.

Nhìn chung, trên bảng xếp hạng các nước hành quyết tù nhân nhiều nhất trong năm 2010, dù không có số liệu cụ thể, nhưng Trung Quốc vẫn đứng thứ nhất, theo sau là Iran, với 252 vụ được chính thức thừa nhận, kế đến là Bắc Triều Tiên với ít nhất 60 trường hợp, Yemen 53, Hoa Kỳ 46, Ả Rập Xê út 27…

Tại một số nước, án tử hình vẫn được áp dụng cho các tội danh liên quan đến ma túy, kinh tế, quan hệ tình dục đồng thuận giữa những người đã trưởng thành, hoặc là phỉ báng tôn giáo, phạm thượng. Đối với Amnesty International, điều này vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, vốn cấm dùng án tử hình cho những tội không thuộc diện nghiêm trọng nhất.

Một yếu tố khác được Ân xá Quốc tế cho là đáng buồn trong năm 2010 vừa qua, đó là việc số lượng quốc gia cho thi hành án tử hình đã tăng lên thành 23 nước, so với mức thấp kỷ lục là 19 quốc gia vào năm 2009.

Cho dù vậy, tổ chức bảo vệ nhân quyền cũng lấy làm vui là trong năm qua, đã có thêm nhiều nước đi theo xu hướng chung là hoãn thi hành hay là hủy bỏ án tử hình. Một trong những thí dụ tại Châu Á là quyết định của Mông Cổ, cho đến gần đây vẫn xem án tử hình là bí mật nhà nước.

Trong 10 năm qua, Ân xá Quốc tế ghi nhận được 31 nước trên thế giới đã hủy bỏ án tử hình trong luật lệ hay trong thực tế, nâng tổng số các quốc gia đi theo chiều hướng này lên thành 139 nước.

Xu hướng đó đã giúp Amnesty kết luận bản báo cáo của mình bằng một nhận định lạc quan : « Một thế giới không có án tủ hình không chỉ là một khả năng hiện thực, mà còn là một điều không thể tránh khỏi. Vấn đề chỉ còn là sớm hay muộn mà thôi. »

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s